Fl-ahhar parti ta’ din is-serje ddiskutejna prevenzjonijiet u mizuri kontra incidenti relatati mal- L-Asbestos fil-bini.  Din id-darba se nitrattaw is-sigurta relatata ma Xoghol bix-Xift.

Ix-xoghol bix-xift huwa neccessita f’socjeta b’hajja moderna.  Istutuzzjonijiet b’bhall sptarijiet, servizzi tal-ambulanza, pulizia, l-industrija tat-trasport u hafna fabriki ma jistghux joperaw b’mod effikaci minghajr l-uzu ta’ xiftijiet differenti. Issib hafna ukoll li jippreferu xoghol bix-xift, izda din it-tip ta’ hidma tigi wkoll bi-prezz taghha. L-effetti li nkunu qed nahdmu meta c-ciklu tal-jiem u l-iljieli jghid lil mohna li suppost dak il hin ghandna mmorru norqdu, jista jtellef ir-ritmu cirkodiku.  Dan tal-ahhar bir-risultat li nkunu nqas pronti ghall dak li qed jigri madwarna li b’hekk nkunu qed nilghabu mas-sahha u sigurta taghna u ta’ shabna.

Ix-xoghol bix-xift jista jkun kawza ghall-ghajja, u jekk din l-ghajja tikkombina ma fatturi fizici, mentali jew emozzjonali ohrajn, il-persuna tista thossa esawrita.  Esperimenti fil-laboratorji jindikaw li nies li per ezempju maj kunux raqdu ghall tul twil ta hin huma fl-istess riskju daqs nies li jkunu qedin jsuqu il-fuq mil velocita li tippermetti l-ligi waqt li jkunu that l-effett tal-alkolhol.  Jekk persuna ma jkunx qed jorqod bizzejjed, gismu jibda jidhol f’dawk li jissejhu raqdiet-mikro, bhall meta wiehed jonghos ghall ftit sekondi u ma jkunx konxju ta dan.  Dan b’risultat li dik il-persuna ma tkunx tista tahdem b’mod b’sahhtu u sikur fuq il-post tax-xoghol.

Responsabilitajiet tal-Haddiema u min Ihaddem
Min ihaddem ghandu jiehu l-prekazzjonijiet kollha sabiex jippreveni li tigri l-hsara lil haddiema.  Hsara fis-sahha gejja min ghejja kkawzata fuq il-post tax-xoghol u f’postijiet ohra ghanda tigi trattata bhala riskju serju ghall dak il-haddiema partikolari u shabhom l-ohra.  Min ihaddem ghandu jidentifika dawn ir-riskji u jnaqqashom, b’mod partikolarti dawk li gejjin habba l-hinijiet tax-xiftijiet.  Il-haddiema ukoll ghandhom l-obligi; ezempju ghandhom jaghraw li l-ghazliet li jghamlu fil-hajja personali taghhom, bhall uzu tal-alkohol, drogi rikrejattivi u xoghlijiet part-time (li jippreveni mistrieh dicenti) ma johloqx riskju fuq il-post tax-xoghol.

Konsegwenzi Medici tax-Xoghol bix-Xift

Haddiema bix-xift, partikularment dawk li jahdmu f-xiftijiet b’rotazzjoni, ghandhom iktar riskju min-haddiema ohra li:
-jkollhom diffikultajiet socjali (gewwa d-dar u fuq il-post tax-xoghol)
-bzonn ta’ sick leave
-visti fil-klinika tax-xoghol (jekk tezisti) u fl-istptarjiet

Problemi ta’ sahha…
-problemi tar-rqaghad
-problemi fl-istonku u fil-kanal tal-ikel ta’ taht l-istonku
-mard tal-qalb u fl-arterji tad-demm
-tnissil ta’ trabi pre-maturi u b’piz baxx (ghan nisa)

Id-daqs ta’ kemm dawn il-kundizjonijiet ta’ sahha huma risultat ta’ nuqqas tar-rqaghad kroniku mhuwiex maghruf.  Izda, rapport ricenti min ricerka fl-iStati Uniti turi li dawk li kultant jorqdu biss ftit sieghat ghandhom iktar riskju ta’ mard u ta’ mewt bikri.

Kif tista tnaqqas l-effetti tax-xoghol bix-xift

Ikel – Evita li tiekol ikliet kbar u/jew b’hafna xaham qabel ma tmur torqod.  Meta tkun fuq xift ta bil-lejl hu ikeel li tista tiddigestieh b’mod facli
Trasport ghax-Xoghol
Hu hseib meta ssuq lejn u mill-post tax-xoghol. Accidenti huma iktar probabli li jigru lil dawk li jkunu sejrin id-dar wara xift ta bil-lejl milli f’hinijiet normali.
Socjali
Ifhem li meta tahdem bix-xift trid tbiddel xi ftit mil-larrangament ta’ hajtek.  Hafna nies jghazlu li ma jibqawx jahdmu bix-xift wara eta t’40 sena .

Tnaqqis fil-problemi relatati max-xoghol bix-xift permezz ta’ titjieb fl-abozz tar-roster
xi ftit suggerementi…
1. Zomm ix-xoghol ta bil-lejl f’minimu
2.Jekk il persuni jahdmu bil-lejl, zomm in-numru tal-istess xift wara xulxin f’minimu possibli (sa massimu ta 3 jew 4 in fila) dan sabiex il-haddiema jadattghu ahjar
3. Jekk haddiem se jaghmel iktar min 8 sieghat f’xift, dawn il-punti ghandhom jigu ikkonsidrati:
-Jekk ix-xoghol involut jirrikjedi sforz fiziku jew menatil.  Ezempju f’xoghol li jirrikjedi sforz mentali bhas-sewqan ghandu jigi evitat l-overtime; dan l-istess f’xoghol li jirrikjedi sforz fiziku bhall f’gewwa fabrika tal-ghamara
-ghandu jkun hemm dawl u ventilazzjoni addatta, nuqqas ta’ dawn jwassal ghall nuqqas ta koncentrazzjoni li jaghmel ix-xoghol iktar difficli
- bejn xift u iehor ghandu jithalla hin bizzejjed sabiex wiehed ikun jista jistrieh u jirkupra
4. Evita li tibda x-xift ta filghodu kmieni hafna, f’takar il-hin bzonjuz ghall-vjaggar
5.Ippjana r-roster b’mod li jkun flessibli
6.Hares li jkun hemm hin ta mistrieh bejn xift u iehor, ezempju 24 siegha bejn ix-xift ta filghodu u dak ta wara l-ofsinghar (is-second)
7.Evita rosters li jirrikjedu lil haddiema sabiex jahdmu granet twal wara xulxin minghajr jum off.  Kultant provdi breakijiet ta’ jumejn shah u weekend shieh off
8. Evita xiftijiet dopji
9.Dawwar ix-xift il-quddiem. Cioe min first ghall second, hlief f’cirkustanzi t’eccezzjoni, b’hall fil-kaz tal-puluzija f’pajiezna, li x-xift taghhom idur min-Night ghas-Second ghall-First u Off.

Xi strategiji ghall dawk li jahdmu bix-xift

Irqad
Nuqqas tar-rqad u rqad hazin huma zewg problemi importanti fix-xoghol tax-xift.  Affarijiet bhall karma kwieta u mudlama, qbil mag-gierin, f’tehim mat-tfal u uzu ta’ telephone/mobijl  b’answer machine/voice mail huma stategiji ovji.  Jezistu wkoll xi strategiji bhall uzu ta’ diski partikolari qabel l-irqad.

Evita l-kaffeina qabel l-irqad
Tixrobx kaffeina bhat te, café u kola f’inqas min 4 sieghat qabel il-hin li tkun behsiebek torqod

Pilloli tal-Irqad
Tuzax pilloli tal-irqad, hlief ghall zmien qasir f’sitwazzjonijiet ta natura partikolari

Ezercizzju
Tghamilx ezercizzju qabel ma tmur torqod, dan jitfa l-gisem f’stat mqajjem.  Ezercizzju malli tqum jghin lil gisem jkun iktar pront ghax-xoghol u matul il-gurnata waqt li jzid fil-kwalita tal-irqad.